PZP Zamówienia Publiczne w JST 2026: progi + tryby + KIO + sankcje
PZP (Prawo Zamówień Publicznych) — ustawa z 11.09.2019. Reguluje wszystkie zamówienia publiczne JST + spółek komunalnych. Progi 2026: 130 000 PLN netto (poniżej: zamówienia bagatelne), 750 000 EUR (powyżej: unijne). Tryby: przetarg nieograniczony, ograniczony, dialog konkurencyjny, negocjacje. Platforma e-Zamówienia (UZP) — obowiązkowa od 2021 r. Audyty NIK + UZP + RIO. Sankcje za naruszenia: do 100 tys. PLN.
Spis treści
- 1. Podstawa prawna PZP
- 2. Progi zamówień 2026
- 3. Tryby postępowania
- 4. Platforma e-Zamówienia (UZP)
- 5. BIP zamówień + przejrzystość
- 6. Klauzule RODO w SIWZ
- 7. Audyty NIK + UZP + RIO 2026
- 8. Sankcje + odwołania KIO
1. Podstawa prawna PZP
- Ustawa z 11.09.2019 Prawo Zamówień Publicznych (PZP) — weszła w życie 1.01.2021
- Dyrektywa UE 2014/24/UE — podstawa unijna
- Rozporządzenia wykonawcze — szczegóły procedur, formularzy
- Kodeks Cywilny — umowy
- RODO — ochrona danych w postępowaniach
2. Progi zamówień 2026
| Próg | Wartość (netto) | Procedura |
|---|---|---|
| Zamówienia bagatelne | do 130 000 PLN | Regulamin wewnętrzny (PZP nie obowiązuje) |
| Próg krajowy | 130 000 PLN – 750 000 EUR | PZP — tryby krajowe (uproszczona) |
| Próg unijny — usługi/dostawy | >215 000 EUR (centralne) lub 750 000 EUR (samorządowe) | PZP — tryby unijne (publikacja w TED) |
| Próg unijny — roboty budowlane | >5 538 000 EUR | PZP — tryby unijne + dodatkowe wymogi |
| Roboty budowlane krajowe | 130 000 PLN – 5 538 000 EUR | PZP — tryby krajowe |
3. Tryby postępowania
- Przetarg nieograniczony — każdy wykonawca może złożyć ofertę (najpopularniejszy)
- Przetarg ograniczony — oferenci zaproszeni po wstępnej weryfikacji
- Dialog konkurencyjny — rozmowy z oferentami przed ostateczną ofertą (dla skomplikowanych)
- Negocjacje z ogłoszeniem — w wyjątkowych sytuacjach
- Zamówienie z wolnej ręki — tylko gdy jest jeden wykonawca
- Tryb podstawowy — krajowy, uproszczony, dla 130 tys. – 750 tys. EUR
- Konkurs — np. architektoniczny, projektowy
- Partnerstwo innowacyjne — dla rozwoju nowych rozwiązań
4. Platforma e-Zamówienia (UZP)
https://ezamowienia.gov.pl — państwowa platforma Urzędu Zamówień Publicznych. Obowiązkowa od 2021 r. dla wszystkich postępowań:
- Publikacja ogłoszeń o zamówieniu
- SIWZ + załączniki online
- Pytania i odpowiedzi oferentów
- Składanie ofert elektronicznie
- Powiadomienia o wyborze
- Umowy podpisywane elektronicznie
- Archiwum postępowań (10 lat)
Dla zamówień unijnych: dodatkowo TED (Tenders Electronic Daily) — europejska platforma.
5. BIP zamówień + przejrzystość
JST muszą publikować w BIP (kategoria 13: zamówienia publiczne):
- Ogłoszenia o zamówieniu
- SIWZ + załączniki
- Wynik postępowania + zwycięską ofertę
- Umowę z wykonawcą
- Sprawozdanie z wykonania umowy
- Rejestr zamówień bagatelnych (poniżej 130 tys. PLN) — jeśli powyżej 50 tys. PLN
- Statystyki roczne (liczba postępowań, wartość, oszczędności)
6. Klauzule RODO w SIWZ
SIWZ (Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia) musi zawierać klauzule RODO:
- Administrator danych — JST jako zamawiający
- Cel przetwarzania — postępowanie + ewentualna umowa
- Podstawa prawna — art. 6 ust. 1 lit. c RODO (obowiązek prawny)
- Okres przechowywania — 10 lat od końca postępowania (PZP) + dłużej dla umowy
- Klauzule RODO w umowie z wykonawcą — 12 elementów wzoru
- Sub-processors w UE/EOG — lokalizacja serwerów
7. Audyty NIK + UZP + RIO 2026
| Organ | Co bada |
|---|---|
| NIK | Zgodność z PZP, transparency, BIP, wykorzystanie środków UE |
| UZP | Procedury, dokumentacja, e-Zamówienia użycie |
| RIO | Wpływ na budżet, klasyfikacja wydatków, sprawozdania |
| UODO | Klauzule RODO w SIWZ + umowach |
| KE (jeśli środki UE) | Audyt KPO/FENIKS — transparency, kontradozwolone praktyki |
8. Sankcje + odwołania KIO
Sankcje
- Kara administracyjna UZP — do 100 tys. PLN dla urzędnika
- Naruszenie dyscypliny finansów publicznych — do 25 tys. PLN
- Skierowanie do prokuratury — jeśli stwierdzone czyny zabronione (zmowa, korupcja)
- Wykluczenie wykonawcy z postępowań — do 3 lat (zmowa, fałszywe oświadczenia)
- Cofnięcie dotacji UE — jeśli naruszenia w projektach KPO/FENIKS
KIO (Krajowa Izba Odwoławcza)
- Odwołania wykonawców od decyzji JST
- Termin: 10 dni od informacji o decyzji
- Wpis: 7 500 PLN (dla większych) lub 15 000 PLN (unijnych)
- Czas rozpatrzenia: 15 dni
- Skarga do sądu okręgowego — w wybranych sprawach
Wsparcie zamówień publicznych
Bezpłatna konsultacja: audyt postępowań + klauzule RODO w SIWZ + przygotowanie do NIK/UZP/RIO — bezpłatna konsultacja w 24h.