Profil Zaufany — bezpłatna identyfikacja elektroniczna obywateli
Profil Zaufany (PZ) to bezpłatny państwowy środek identyfikacji elektronicznej obywateli Polski. Umożliwia załatwianie spraw urzędowych przez internet z mocą prawną podpisu odręcznego. Identyfikacja eID poziomu wysokiego zgodnie z Rozporządzeniem eIDAS 910/2014 UE. Założony w ramach platformy ePUAP, używany w tysiącach usług elektronicznych.
Status prawny
- Ustawa z 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz.U. 2016 poz. 1579 z późn. zm.)
- Rozporządzenie eIDAS 910/2014 UE — uznanie Profilu Zaufanego jako eID poziom wysoki w całej Unii Europejskiej
- Ustawa o informatyzacji z 17 lutego 2005 r. — podstawa techniczna w ramach ePUAP
Trzy metody założenia
Metoda 1: Bankowość elektroniczna (najszybsza)
Banki obsługujące zakładanie Profilu Zaufanego: PKO BP, mBank, Pekao, Santander, ING, Millennium, Alior, BNP Paribas, Credit Agricole. Proces: 5-10 minut przez portal banku. Wymagana posiadana umowa rachunku oraz aktywny dostęp do bankowości internetowej.
Metoda 2: W punkcie potwierdzającym
Punkty potwierdzające obejmują: urzędy gminne, miejskie i powiatowe, Powiatowe Urzędy Pracy (PUP), placówki ZUS, niektóre urzędy skarbowe. Proces: złożenie wniosku online + osobista wizyta z dokumentem tożsamości. Czas: 1-2 tygodnie.
Metoda 3: Kwalifikowany podpis elektroniczny
Dla osób posiadających aktywny kwalifikowany podpis elektroniczny (KPE). Założenie online, bez wizyty. Wymaga zakupionego certyfikatu KPE (typowo 100-300 zł rocznie).
Funkcje Profilu Zaufanego
Aktualnie Profil Zaufany pozwala na:
- Składanie wniosków przez ePUAP w sprawach administracyjnych
- Logowanie do serwisów rządowych:
- e-Urząd Skarbowy (rozliczenia podatkowe)
- ZUS PUE (sprawy ubezpieczeniowe)
- NFZ (sprawy zdrowotne)
- e-PIT (zeznania roczne)
- e-Doręczenia (odbiór korespondencji urzędowej)
- Podpisywanie dokumentów elektronicznych z mocą prawną podpisu odręcznego
- Identyfikacja w KSeF (Krajowy System e-Faktur)
- Dostęp do mojego konta na portalach komercyjnych uznających eID poziom wysoki
Profil Zaufany a kwalifikowany podpis elektroniczny
| Cecha | Profil Zaufany | Kwalifikowany podpis |
|---|---|---|
| Koszt | Bezpłatny | 100-400 zł rocznie |
| Czas założenia | 5-15 minut (bank) / 1-2 tyg (urząd) | 1-2 dni robocze |
| Wymagane urządzenie | Telefon (SMS) | Karta + czytnik lub USB |
| Moc prawna | Pełna w sektorze publicznym | Pełna wszędzie |
| Międzynarodowa | UE (eIDAS poziom wysoki) | Globalna |
| Sektor prywatny | Częściowe (rośnie) | Pełna akceptacja |
| Ważność | 3 lata (z przedłużeniem) | 1-2 lata |
Zastosowanie w Jednostkach Samorządu Terytorialnego
JST powinno wspierać Profil Zaufany w swoich e-usługach:
- Logo „Zaloguj Profilem Zaufanym” na portalu
- Integracja z własnymi formularzami online (jeśli prowadzone)
- Edukacja mieszkańców — instrukcja zakładania PZ w urzędzie
- Akceptacja PZ jako uwierzytelnienia w e-usługach lokalnych
Pojęcia powiązane
- ePUAP — platforma w której funkcjonuje Profil Zaufany
- e-Doręczenia — wykorzystują PZ do uwierzytelnienia
- eID — Electronic Identification (identyfikacja elektroniczna eIDAS)
- mObywatel — aplikacja mobilna integrująca Profil Zaufany
Źródła i odniesienia
- Portal mObywatel + Profil Zaufany — moj.gov.pl/pz
- Ustawa o usługach zaufania — isap.sejm.gov.pl
- Rozporządzenie eIDAS — eur-lex.europa.eu